Dicteren: van ingesproken woorden naar nette tekst

01

Dicteren met Klang in drie stappen

Klang werkt anders dan de dicteerknop in Word. Je spreekt eerst in, daarna krijg je de tekst. Dat is handig voor alles wat langer is dan een paar zinnen: een verslag na een klantbezoek, een rapportage, een brief of de ideeën die je onderweg bedenkt.

Zo werkt het:

• Neem op. In de Klang-app voor iPhone en Android tik je op de microfoon. Op je computer kies je in de webapp voor Spraakmemo opnemen.
• Klang zet je opname om in tekst. Nederlands wordt herkend, net als 16 andere talen. Laat de taal op Automatisch staan of kies Nederlands.
• Je krijgt het transcript met een samenvatting en de belangrijkste punten. Kopieer de tekst of exporteer hem als Word-bestand (.docx).

02

Live dicteren of eerst opnemen: wat past bij jou?

Bij live dicteren verschijnt de tekst terwijl je praat, precies waar je cursor staat. Je spreekt leestekens uit (komma, punt, nieuwe alinea) en corrigeert meteen. Dat werkt goed voor een e-mail of een alinea in een document.

Bij opnemen hoef je niet achter je scherm te zitten en hoef je niet op leestekens te letten terwijl je denkt. Je kunt lopen, autorijden met een handsfree houder of in een gang staan na een overleg. De tekst komt daarna in één keer.

• Kies live dicteren voor korte teksten die direct in een document of e-mail moeten.
• Kies opnemen voor lange dictaten, notities onderweg en verslagen waar je ook een samenvatting van wilt.
• Kies opnemen ook als er meer mensen praten, bijvoorbeeld bij een kort overleg dat je wilt vastleggen.

03

Dicteren in Word

Word heeft een ingebouwde dicteerfunctie. Volgens Microsoft is die alleen beschikbaar voor Microsoft 365-abonnees en heb je een internetverbinding en een werkende microfoon nodig.

Ga in Word naar Start en klik op Dicteren. Wacht tot de knop actief is en begin met praten. De tekst verschijnt in je document. Op een Mac kun je ook de toetscombinatie Option + F1 gebruiken.

Een belangrijk detail voor Nederlandstaligen: Microsoft noemt Nederlands (Nederland) een taal in preview. Volgens Microsoft kunnen preview-talen minder nauwkeurig zijn en is de ondersteuning voor leestekens beperkt. Je spreekt leestekens uit met commando's als punt, komma, vraagteken, nieuwe regel en nieuwe alinea.

04

Spraakgestuurd typen in Windows

Windows heeft een eigen dicteerfunctie die in elk tekstvak werkt, ook buiten Word. Zet je cursor in een tekstvak en druk op de Windows-toets + H. Je hebt een internetverbinding en een microfoon nodig.

In Windows 11 is Nederlands een ondersteunde taal voor spraakgestuurd typen. Is je Windows in een andere taal ingesteld? Voeg Nederlands dan toe via Instellingen, Tijd en taal, Taal en regio. Leestekens spreek je uit (komma, punt, vraagteken) en je stopt met het commando Stop met luisteren.

In Windows 10 staat Nederlands volgens Microsoft niet in de lijst met talen voor dicteren. Werk je nog met Windows 10, dan is opnemen en laten uitschrijven vaak de betere route.

05

Dicteren op de Mac

Op de Mac zet je dicteren aan via het Apple-menu, Systeeminstellingen, Toetsenbord. Schakel daar de Dicteerfunctie in. Bij Talen kies je Nederlands.

Je start met de microfoontoets op je toetsenbord (als je Mac die heeft) of met een toetscombinatie die je zelf instelt, bijvoorbeeld twee keer op de fn-toets drukken. Je stopt met Escape of met dezelfde toets. Na 30 seconden zonder spraak stopt de dicteerfunctie vanzelf.

In de toetsenbordinstellingen zie je of je spraak op de Mac zelf wordt verwerkt of naar Apple wordt gestuurd. Volgens Apple kun je tekst van elke lengte dicteren zonder time-out, zolang je niet langer dan 30 seconden stil bent.

06

Dicteren op je iPhone of Android-telefoon

Op je telefoon zit dicteren in het toetsenbord. Op de iPhone zet je de dicteerfunctie aan in Instellingen, Algemeen, Toetsenbord. Daarna tik je op de microfoon in het toetsenbord en praat je. Op Android vind je een microfoonknop in de meeste toetsenborden.

Voor een paar zinnen in een appje of e-mail is dat ideaal. Voor een dictaat van tien minuten minder: je ziet de tekst klein op je scherm, moet zelf alinea's maken en een samenvatting krijg je niet.

Daarvoor is de Klang-app er, gratis te downloaden voor iPhone en Android. Tik op de microfoon, spreek je dictaat in en lees de tekst daarna op je telefoon of in de webapp. Je opname staat in je Klang-werkruimte, dus je pakt hem op je computer verder op.

07

Tips voor een dictaat dat je niet hoeft te herschrijven

Hoe goed de tekst wordt, hangt voor een groot deel af van de opname. Met deze gewoontes scheelt het je veel nawerk:

• Zoek een rustige plek. Achtergrondgeluid zoals een koffiezetapparaat of verkeer maakt de herkenning minder goed.
• Houd de microfoon dichtbij en op dezelfde afstand. Praat in een normaal tempo, zonder te mompelen.
• Zeg vooraf wat je gaat dicteren: 'Verslag klantbezoek, 19 oktober.' Dan weet je later meteen wat de opname is.
• Benoem de onderdelen hardop, zoals 'Eerste punt: planning'. Dat geeft je tekst structuur.
• Gebruik je veel namen of vaktermen? Met Klang Pro voeg je woordenlijsten en namenlijsten toe, zodat die goed gespeld worden.
• Kies Nederlands als taal als je hele dictaat Nederlands is. Volgens de Klang-documentatie geeft dat het nauwkeurigste resultaat, zeker bij korte opnames.

08

Dicteersoftware kiezen: hier let je op

Er is veel dicteersoftware en spraakherkenningssoftware, van ingebouwde functies tot losse programma's. Stel jezelf vooraf vier vragen:

• Hoe goed is het Nederlands? Test met een eigen opname, met jouw tempo en jouw vaktermen.
• Hoe lang zijn je dictaten? Voor korte stukken volstaat live dicteren, voor lange stukken wil je opnemen en laten uitschrijven.
• Waar gaan je gegevens heen? Dicteer je over klanten, patiënten of medewerkers, dan wil je weten waar de audio wordt verwerkt en of die wordt gebruikt om AI te trainen.
• Wat moet er daarna mee? Een kale tekst, een Word-document of een samenvatting met vervolgstappen.