KVKK standart sözleşme: yurt dışındaki yazılım sağlayıcıları için adım adım
Standart sözleşme, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun ilan ettiği ve kişisel verileri yeterlilik kararı bulunmayan bir ülkeye aktarırken kullanılan hazır sözleşme metnidir (KVKK md. 9/4-c). Metin değiştirilmeden kullanılır, aktarımın iki tarafının yetkilileri tarafından imzalanır ve imzalar tamamlandıktan sonra beş iş günü içinde Kurum'a bildirilir. Bildirim yapılmazsa 2026 yılında 90.308 TL'den 1.806.177 TL'ye kadar idari para cezası öngörülür. Bu rehber, bir bulut yazılımına (örneğin toplantıları kaydedip yazıya döken bir araca) veri gönderen şirketin hangi sözleşmeyi seçeceğini, eklerini nasıl dolduracağını ve bildirimi nasıl yapacağını anlatıyor.
01
Standart sözleşme ne zaman gerekir?
Türkiye'deki bir şirket kişisel verileri yurt dışındaki bir şirkete ilettiğinde ya da onun erişimine açtığında yurt dışına aktarım yapar (Yönetmelik md. 4/1-e). Verileri yurt dışındaki bir bulutta tutan bir yazılımı kullanmak da, sağlayıcının destek ekibinin yurt dışından verilere erişebilmesi de bu tanıma girer.
7499 sayılı Kanun'la değişen ve 1 Haziran 2024'te yürürlüğe giren KVKK md. 9, aktarımı sırayla üç yola bağlar:
- Yeterlilik kararı: Kurul'un bir ülke, sektör ya da uluslararası kuruluş için verdiği karar. 10 Kasım 2026 itibarıyla Kurum'un Yurt Dışına Aktarım sayfasında ilan edilmiş bir yeterlilik kararı yer almıyor; AB ülkeleri için de yok.
- Uygun güvence: Kurul izniyle kamu kurumları arasındaki anlaşma, Kurul onaylı bağlayıcı şirket kuralları, standart sözleşme ya da Kurul izniyle yazılı taahhütname (md. 9/4). Bir yazılım sağlayıcısıyla çalışan şirket için pratikte tek hızlı yol standart sözleşmedir; Kurul'dan ayrıca izin gerekmez, yalnızca bildirim yapılır.
- Arızi aktarım: açık rıza gibi istisnalar yalnızca düzenli olmayan, tek veya birkaç sefer gerçekleşen aktarımlar içindir (md. 9/6, Yönetmelik md. 16/1). Her gün kullanılan bir yazılım arızi değildir.
Dört standart sözleşme: hangisi sizin için?
Kurul 4 Haziran 2024 tarihli ve 2024/959 sayılı kararla dört standart sözleşme metni kabul etti. Kurum sitesinde 1'den 4'e numaralı olarak yer alırlar; hangisini kullanacağınızı aktarımın iki tarafının rolü belirler:
| Standart sözleşme | Aktaran → alıcı | Tipik durum |
|---|---|---|
| Standart Sözleşme 2: veri sorumlusundan veri işleyene | Türkiye'deki şirket → yurt dışındaki hizmet sağlayıcı | Bulut tabanlı toplantı kaydı ve transkripsiyon, CRM, e-posta ya da İK yazılımı: hizmet alınan hemen her yazılım |
| Standart Sözleşme 1: veri sorumlusundan veri sorumlusuna | Türkiye'deki şirket → verileri kendi amaçları için kullanan yurt dışındaki şirket | Çalışan verilerinin yurt dışındaki ana şirkete kendi İK süreçleri için gönderilmesi |
| Standart Sözleşme 3: veri işleyenden veri işleyene | Türkiye'deki hizmet sağlayıcı → yurt dışındaki alt işleyici | Türk bir yazılım firmasının müşteri verilerini yurt dışındaki barındırma sağlayıcısında tutması |
| Standart Sözleşme 4: veri işleyenden veri sorumlusuna | Türkiye'deki hizmet sağlayıcı → yurt dışındaki müşterisi | Türkiye'deki bir çağrı merkezinin, yurt dışındaki müşterisi adına topladığı verileri ona göndermesi |
Bu tablo hukuki görüş değildir. Rollerin belirsiz olduğu durumlarda (örneğin sağlayıcı verileri kendi amaçları için de kullanıyorsa) hukuk müşavirinizle değerlendirin.
02
Adım adım: envanterden bildirime
Aşağıdaki sıra, bir bulut yazılımı için standart sözleşmeyi ilk kez hazırlayan bir veri koruma sorumlusunun ya da hukuk müşavirinin işini görür:
- Aktarımı tanımlayın: hangi kişilerin hangi verileri, hangi amaçla, hangi ülkeye gidecek? Sağlayıcıdan alt işleyici listesini ve işleme yerlerini isteyin; yurt dışına aktarılan verilerin sonraki aktarımları da aynı kurallara tabidir (Yönetmelik md. 5/2).
- İşleme şartını belirleyin: standart sözleşme bir hukuki sebep değil, aktarım için bir güvencedir. Aktarımın yine KVKK md. 5 veya 6'daki şartlardan birine dayanması ve ilgili kişilerin alıcının ülkesinde de haklarını kullanıp etkili kanun yollarına başvurabilmesi gerekir (md. 9/4).
- Doğru türü seçin: Kurul dört standart sözleşme yayımladı (yukarıdaki tablo). Hizmet aldığınız bir yazılım için doğru olan neredeyse her zaman veri sorumlusundan veri işleyene aktarım sözleşmesidir.
- Metni Kurum'un sitesinden indirin ve değiştirmeyin: yalnızca doldurulması istenen alanları ve ekleri doldurun (Yönetmelik md. 14/3). Sözleşmeyi ayrıca yabancı dilde de imzalarsanız Türkçe metin esas alınır.
- Ekleri somut doldurun: veri kategorileri, aktarımın amaçları, alıcılar, alıcının alacağı teknik ve idari tedbirler ve özel nitelikli veriler için ek önlemler (md. 14/1). Bir toplantı aracı için doldurulmuş örnek aşağıda.
- Yetkililere imzalatın: sözleşme, tarafları temsile ve imzaya yetkili kişilerce imzalanmalıdır (md. 14/4). Kendi imza sirkülerinizi ve karşı tarafın yetki belgesini imzadan önce hazırlayın.
- Beş iş günü içinde bildirin: Kurum'un Standart Sözleşme Bildirim Modülü üzerinden, KEP ile ya da fiziki olarak. Bildirime yetki belgelerini ve yabancı dildeki her belgenin noter onaylı çevirisini ekleyin (md. 14/5-6). Sözleşmede başka bir belirleme yoksa bildirimi veri aktaran, yani siz yaparsınız.
- Değişiklikleri izleyin: taraflar ya da eklerdeki bilgiler değişirse veya sözleşme sona ererse aynı usulle yeniden bildirim yapın (md. 14/8). Aydınlatma metninizde yurt dışına aktarımı ve alıcı gruplarını da belirtin.
03
En sık yapılan altı hata
Uygulamada sorunlar çoğu zaman metnin kendisinden değil, sürecin eksik bırakılmasından çıkar:
- Sağlayıcının kendi veri işleme sözleşmesini (DPA) ya da AB'nin standart sözleşme maddelerini (SCC) imzalayıp işi bitmiş saymak. Bunlar Kurul'un ilan ettiği metin değildir; KVKK md. 9'daki güvencenin yerini tutmaz.
- Metne madde eklemek, çıkarmak ya da sağlayıcının şablonuyla birleştirmek. Metin değiştirilirse ya da taraflardan birinin geçerli imzası yoksa Kurul KVKK md. 15 uyarınca inceleme yapar (Yönetmelik md. 14/7).
- Her gün kullanılan bir yazılım için çalışanlardan açık rıza toplamak. Açık rıza yalnızca arızi aktarımlarda bir istisnadır.
- Süreyi kaçırmak. Beş iş günlük süre imzaların tamamlanmasıyla işlemeye başlar; yetki belgelerini ve noter onaylı çevirileri imzadan önce toplayın.
- Alt işleyicileri unutmak. Sağlayıcınız verileri başka bir ülkedeki altyapı ya da yapay zeka sağlayıcısına gönderiyorsa bu sonraki aktarımlar ekte görünmelidir.
- “Sağlayıcı AB'de, o hâlde sorun yok” demek. AB ülkeleri için de yeterlilik kararı yoktur; AB'deki bir buluta düzenli aktarım için de standart sözleşme gerekir.
04
Aktarımı tamamen önlemek mümkün mü?
Evet, veriler Türkiye'deki kendi altyapınızda kalırsa. Bunun için yazılımın şirket içi (on-premise) kurulumu gerekir. Yine de sağlayıcının bakım ya da destek için yurt dışından sisteme erişmesi, verileri onun erişimine açmak anlamına gelebilir; destek erişimini sözleşmede sınırlayın ve kayıt altına alın.
Şirket içi kurulum, hassas toplantıların (yönetim kurulu, İK soruşturmaları, hukuk büroları, sağlık) kaydedildiği kurumlar için en temiz çözümdür. Diğer ekipler için AB'de barındırılan bulut ve standart sözleşme çoğu zaman yeterlidir.
05
Klang'ı kullanacaksanız bilmeniz gerekenler
Klang, İsveç'teki Klang AI AB tarafından geliştirilir. Standart kurulumda veriler AB'de barındırılır; bu nedenle Türkiye'deki bir şirket için Klang kullanımı da KVKK md. 9 anlamında yurt dışına aktarımdır ve yukarıdaki süreç geçerlidir. Alt işleyicilerin tam listesi işleme yerleriyle birlikte trust.klang.ai'de yayımlanır; eki doldurmak için gereken bilgi oradadır.
Klang ISO/IEC 27001:2022 sertifikalıdır ve müşteri verisini yapay zeka modeli eğitiminde kullanmaz. Business planında SSO, denetim günlüğü ve hesapta imzalanan veri işleme sözleşmesi (DPA) vardır; DPA GDPR kapsamındaki ilişkiyi düzenler, KVKK standart sözleşmesinin yerine geçmez. Verilerin Türkiye dışına hiç çıkmaması gerekiyorsa Enterprise planında şirket içi kurulum seçeneği vardır. Standart sözleşmede Klang veri alıcısı olarak ikinci taraftır ve sözleşme iki tarafın imzasını gerektirir (Yönetmelik md. 14/4); imza ve bildirim sürecini satın almadan önce bizimle yazılı olarak netleştirin.
Örnek: toplantı kaydı ve transkripsiyon aracı için ekte istenen bilgiler
Veri sorumlusundan veri işleyene standart sözleşmenin ekinde istenen bilgilerin, bir şirketin toplantılarını bulutta kaydedip yazıya döktüğü durum için nasıl doldurulabileceğine dair bir örnek. Köşeli parantezli yerleri ve süreleri kendi envanterinize göre değiştirin:
- Aktarımın amacı
- Şirket içi ve müşteri toplantılarının kaydedilmesi, yazıya dökülmesi ve özetlenmesi; toplantı tutanaklarının ve görev listelerinin hazırlanması.
- İlgili kişi grupları
- Çalışanlar; toplantılara katılan müşteri, tedarikçi ve iş ortağı temsilcileri; mülakatlar kaydediliyorsa çalışan adayları.
- Kişisel veri kategorileri
- Kimlik (ad, soyad), iletişim (e-posta adresi), mesleki deneyim (unvan), görsel ve işitsel kayıtlar (ses kaydı), toplantı içeriğinin yazılı dökümü, işlem güvenliği (oturum ve erişim kayıtları).
- Özel nitelikli kişisel veri
- Amaçlanmıyor. Toplantılarda sağlık ya da sendika üyeliği gibi konular konuşulabileceğinden bu tür toplantılar kaydedilmez veya kayıt sonrası ilgili bölümler silinir. Kişiyi sesinden tanıyan özellikler biyometrik veri açısından ayrıca değerlendirilir.
- Alıcı ve ülke
- [Sağlayıcının unvanı], [ülke]. Alt işleyiciler ve işleme yerleri, sağlayıcının [tarih] tarihli alt işleyici listesindeki gibidir.
- Aktarımın sıklığı
- Sürekli; kaydedilen her toplantıda.
- Saklama süresi
- Ses kaydı [30] gün; transkript ve onaylı tutanak şirketin arşiv kuralına göre. Sözleşme sona erdiğinde veriler sağlayıcıda silinir veya iade edilir.
- Teknik ve idari tedbirler
- Aktarımda ve depolamada şifreleme, SSO ve iki adımlı doğrulama, rol bazlı yetkilendirme, erişim günlükleri, ISO/IEC 27001 sertifikası, müşteri verisiyle yapay zeka modeli eğitilmemesi, çalışanlara gizlilik taahhüdü.
Klang ile
Ekleri doldurmak için gereken bilgi baştan açık
Klang toplantıları Türkçe dahil 19 dilde yazıya döker ve kararlarla bir özet hazırlar. Verinin nerede barındırıldığını ve hangi alt işleyicilerin hangi ülkede işlediğini baştan görürsünüz.
- AB'de barındırma, alt işleyiciler işleme yerleriyle yayımlı
- ISO/IEC 27001:2022, müşteri verisiyle model eğitimi yok
- Business planında SSO, denetim günlüğü ve hesapta imzalanan DPA
- Enterprise planında şirket içi kurulum
Sıkça sorulan sorular
KVKK standart sözleşme bildirimi nasıl yapılır?
İmzalar tamamlandıktan sonra beş iş günü içinde Kurum'un Standart Sözleşme Bildirim Modülü üzerinden, KEP adresiyle ya da fiziki olarak. Bildirime imzalayanların yetkili olduğunu gösteren belgeler ve yabancı dildeki her belgenin noter onaylı çevirisi eklenir. Sözleşmede başka bir belirleme yoksa bildirimi veri aktaran yapar (Yönetmelik md. 14/5-6).
Standart sözleşme bildirilmezse ceza ne kadar?
KVKK md. 18/1-d uyarınca idari para cezası öngörülür. Kurum'un 31 Aralık 2025'te yayımladığı tabloya göre 2026 yılı için alt sınır 90.308 TL, üst sınır 1.806.177 TL'dir. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
AB'de barındırılan bir yazılım için de standart sözleşme gerekir mi?
Evet. Kurul'un AB ülkeleri için ilan edilmiş bir yeterlilik kararı bulunmadığından, AB'deki bir buluta düzenli aktarım için de md. 9/4'teki uygun güvencelerden biri gerekir; bir yazılım sağlayıcısıyla çalışırken bu pratikte standart sözleşmedir.
Sağlayıcının DPA'sı ya da AB standart sözleşme maddeleri yeterli mi?
Hayır. DPA ve AB'nin standart sözleşme maddeleri (SCC) GDPR kapsamındaki belgelerdir. KVKK md. 9 için Kurul'un ilan ettiği standart sözleşmenin değiştirilmeden kullanılması ve Kurum'a bildirilmesi gerekir. DPA'yı yine de imzalayın: veri işleyenin yükümlülüklerini düzenler.
Çalışanlardan açık rıza alırsak standart sözleşmeye gerek kalır mı?
Düzenli aktarımlarda hayır. 7499 sayılı Kanun'la değişen md. 9'a göre açık rıza yalnızca arızi, yani düzenli olmayan ve süreklilik arz etmeyen aktarımlar için bir istisnadır. Her gün kullanılan bir yazılım arızi değildir.
Standart sözleşmede değişiklik yapabilir miyiz?
Hayır. Metin üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmadan kullanılmalıdır; yalnızca doldurulması istenen alanlar ve ekler doldurulur. Metin değiştirilirse Kurul inceleme yapar (Yönetmelik md. 14/3 ve 14/7). Ek hükümler gerekiyorsa bunları ayrı bir hizmet sözleşmesinde düzenleyin.
Kaynaklar
10 Kasım 2026 itibarıyla kontrol edildi.
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 10.07.2024, 32598)
- KVKK: Yurt dışına aktarım
- KVKK: Standart sözleşmeler
- KVKK: Standart Sözleşme Bildirim Modülü duyurusu
- KVKK: 6698 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası tutarları
- Klang alt işleyici listesi (trust.klang.ai)