Postępowanie wyjaśniające w sprawie mobbingu po nowelizacji 2026

01

Nowa definicja mobbingu w Kodeksie pracy

Ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie Kodeksu pracy (Dz.U. 2026 poz. 1046) nadała nowe brzmienie art. 94³. Mobbing oznacza zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika, a uporczywość to nękanie powtarzalne, nawracające lub stałe. Zachowania incydentalne mobbingiem nie są, nawet jeśli naruszają dobra osobiste (art. 94³ § 2 i 3).

Ustawa wymienia przykładowe przejawy mobbingu: upokarzanie, uwłaczanie, zastraszanie, zaniżanie oceny przydatności zawodowej, nieuzasadnioną krytykę, poniżanie lub ośmieszanie, utrudnianie funkcjonowania w pracy oraz izolowanie lub eliminowanie z zespołu (§ 4). Za mobbing uważa się takie zachowania także wtedy, gdy ich celem nie było nękanie (§ 7), i niezależnie od tego, czy pochodzą od przełożonego, współpracownika, podwładnego czy grupy osób (§ 8).

Granica jest wskazana wprost: uzasadnione i wyrażone we właściwej formie rozliczanie z pracy lub jej krytyka mobbingiem nie są (§ 9). Ocena zawsze jest indywidualna (§ 10). Zadośćuczynienie dla pracownika, który doznał mobbingu, wynosi co najmniej sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia (§ 11).

02

Nowe obowiązki pracodawcy i termin

Pracodawca ma systematycznie przeciwdziałać mobbingowi przez prewencję, wykrywanie, właściwe reagowanie, działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem (art. 94³ § 1). Pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala reguły, procedury i częstotliwość tych działań w regulaminie, uzgadnianym ze związkami zawodowymi albo z przedstawicielami pracowników, chyba że są już w układzie zbiorowym lub regulaminie pracy (art. 94³ᵃ).

Na dostosowanie regulaminu pracy albo wydanie nowego regulaminu ustawa daje 6 miesięcy od wejścia w życie, czyli do początku maja 2027 r. (art. 4 ustawy nowelizującej). Nowe przepisy stosuje się też do nękania, które zaczęło się przed 5 listopada 2026 r. i trwało po tej dacie (art. 3).

03

Postępowanie wyjaśniające krok po kroku

Kodeks pracy nie opisuje, jak prowadzić postępowanie wyjaśniające; robi to wewnętrzna procedura antymobbingowa. W praktyce większość procedur przewiduje podobne etapy:

• Przyjęcie skargi na piśmie lub ustnie i potwierdzenie jej przyjęcia
• Powołanie komisji antymobbingowej, z wyłączeniem osób, których skarga dotyczy, i osób z nimi powiązanych
• Pisemne zobowiązanie członków komisji do poufności
• Wysłuchanie osoby skarżącej, osoby wskazanej w skardze i świadków, każdego osobno
• Zebranie dokumentów: e-maili, wiadomości, ocen okresowych, grafików
• Raport komisji z ustaleniami faktycznymi i rekomendacjami, a potem decyzja pracodawcy
• Działania naprawcze i wsparcie, także gdy komisja nie stwierdzi mobbingu, ale stwierdzi inne naruszenia

04

Protokół z przesłuchania: co w nim zapisać

Protokół z przesłuchania jest najważniejszym dokumentem postępowania, bo na nim opiera się raport komisji, a później ewentualny proces przed sądem pracy. Powinien oddawać słowa przesłuchiwanej osoby, a nie interpretację komisji.

• Data, godzina, miejsce lub forma (online), skład komisji i protokolant
• Dane przesłuchiwanej osoby i jej rola: skarżący, osoba wskazana, świadek
• Pouczenie o poufności i informacja o nagrywaniu, jeśli przesłuchanie jest nagrywane
• Pytania komisji i odpowiedzi, z cytatami tam, gdzie liczy się dokładne brzmienie
• Daty i częstotliwość opisywanych zdarzeń, bo od nich zależy ocena uporczywości
• Odczytanie protokołu i podpis przesłuchiwanego, albo informacja o odmowie podpisu

05

Jak Klang przyspiesza pracę komisji

Komisja zwykle traci najwięcej czasu na spisywanie przesłuchań. Gdy przesłuchiwany zgadza się na nagranie, Klang zamienia rozmowę w transkrypcję z podziałem na mówców i znacznikami czasu, a na prośbę przygotowuje szkic protokołu według twojego wzoru. Protokolant sprawdza go z nagraniem i przedstawia do podpisu.

Przy kilku przesłuchaniach Klang pomaga w analizie: możesz zapytać, które zdarzenia opisał więcej niż jeden świadek i w jakich datach, a odpowiedź wskazuje fragmenty transkrypcji, z których pochodzi. Sprawę trzymasz w osobnym projekcie z dostępem tylko dla członków komisji.