01
Wat is een integriteitsonderzoek?
Een integriteitsonderzoek is een onderzoek naar feiten en omstandigheden rond een vermoedelijke integriteitsschending. Het doel is vaststellen wat er is gebeurd, niet een oordeel over de persoon; dat oordeel en eventuele maatregelen zijn aan de werkgever of het bestuursorgaan dat opdracht gaf.
Een onderzoek kan intern worden gedaan, door een eigen afdeling of commissie, of extern door een onderzoeksbureau. Voor particuliere onderzoeksbureaus geldt de Privacygedragscode sector particuliere onderzoeksbureaus. Het Huis voor Klokkenluiders publiceerde in 2024 een praktische handreiking voor intern onderzoek.
Vaak begint een onderzoek met een melding. Werkgevers met in de regel vijftig of meer werknemers moeten volgens de Wet bescherming klokkenluiders een interne meldprocedure hebben, waarbij een melding ook mondeling moet kunnen worden gedaan.
02
Hoor en wederhoor: wat betekent het?
Hoor en wederhoor betekent dat de betrokkene de kans krijgt om te reageren op wat er over hem of haar is verklaard en op de bevindingen, voordat er conclusies worden getrokken. Het is een basisbeginsel van zorgvuldig onderzoek.
In de praktijk gebeurt dat in twee stappen. Eerst in het interview, waarin de betrokkene zijn of haar kant van het verhaal geeft en stukken krijgt voorgehouden. Daarna bij het conceptrapport, waarop de betrokkene kan reageren. Volgens de handreiking van het Huis voor Klokkenluiders kan de betrokkene daarbij ook interviewverslagen of fragmenten daaruit te zien krijgen.
Hoor en wederhoor werkt alleen als de verslagen kloppen. Een samenvatting die net een nuance mist, kan de hele conclusie aantastbaar maken.
03
Het interview: wat vertel je vooraf?
De gedragscode voor particuliere onderzoeksbureaus noemt een aantal vaste mededelingen bij de start van een interview. Ook bij intern onderzoek zijn ze verstandig:
- Wie de interviewers zijn en in wiens opdracht ze werken.
- Waarom het interview wordt gehouden en in welke hoedanigheid de geïnterviewde wordt gehoord: als betrokkene, getuige of melder.
- Hoe de verklaring wordt gebruikt en wie het verslag te zien krijgt.
- Dat medewerking vrijwillig is en dat de geïnterviewde het interview kan beëindigen.
- Dat de geïnterviewde zich mag laten bijstaan door een advocaat, adviseur of vertrouwenspersoon.
- Dat het verslag ter correctie wordt voorgelegd.
04
Mag je een interview opnemen?
Ja, met uitdrukkelijke toestemming. De gedragscode voor particuliere onderzoeksbureaus (versie 2022) zegt dat bij voorkeur twee interviewers aanwezig zijn, en dat een interview anders mag worden opgenomen als de onderzochte persoon daarvoor uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven. Het bureau moet die toestemming kunnen aantonen, in het verslag of in een aparte schriftelijke verklaring.
De handreiking van het Huis voor Klokkenluiders beschrijft twee werkwijzen: het verslag ter plekke opstellen en direct laten ondertekenen, of het gesprek vanaf het begin opnemen en het verslag achteraf uitwerken. Bij opnemen informeer je de geïnterviewde vooraf over het doel en leg je in het onderzoeksprotocol vast of de opname wordt vernietigd zodra het verslag is goedgekeurd. Op verzoek krijgt de geïnterviewde een kopie van de opname.
Voor een mondelinge melding onder de Wet bescherming klokkenluiders is de regel nog duidelijker: de melding wordt vastgelegd met een opname of een volledige en nauwkeurige schriftelijke weergave, voor een opname is vooraf instemming van de melder nodig, en de melder mag de schriftelijke weergave controleren, corrigeren en voor akkoord tekenen.
05
Het interviewverslag: correct, controleerbaar en gecorrigeerd
Het interviewverslag moet een correcte weergave zijn van wat er is besproken. Schrijf in vraag-en-antwoordvorm en blijf zo dicht mogelijk bij de woorden van de geïnterviewde. Parafraseer niet waar de precieze formulering ertoe doet, zoals bij een erkenning of een ontkenning.
Leg het conceptverslag binnen een redelijke termijn voor aan de geïnterviewde, zodat die onjuistheden kan melden. De gedragscode zegt ook dat niemand kan worden gedwongen het verslag te lezen of te ondertekenen. Pas het verslag alleen aan bij duidelijke vergissingen en voeg andere opmerkingen als bijlage toe, zoals de handreiking van het Huis voor Klokkenluiders adviseert.
Met een opname wordt dat een stuk eenvoudiger. Klopt een correctie niet met wat er is gezegd, dan luister je het fragment terug. In Klang is elke zin in het transcript gekoppeld aan het moment in de opname.
06
Interviews uitwerken met Klang
Een interview van een uur met de hand letterlijk uitwerken kost al snel enkele uren. Klang transcribeert de opname, houdt de sprekers uit elkaar en maakt op verzoek een concept-verslag in vraag-en-antwoordvorm. De onderzoeker vergelijkt het concept met het transcript, past aan en stuurt het ter correctie. Sprekers op naam herkennen zit in Klang Pro.
Over meerdere interviews heen kun je vragen stellen, bijvoorbeeld welke getuigen de e-mail van 15 september noemen, met verwijzingen naar de bron. Het oordeel blijft bij de onderzoeker: Klang levert een concept en een zoekbaar dossier, geen conclusies.
Integriteitsonderzoeken zijn vertrouwelijk. Klang wordt gehost in de EU, is ISO 27001:2022-gecertificeerd en gebruikt gesprekken nooit om AI te trainen. Het Business-abonnement biedt een verwerkersovereenkomst, SSO en auditlogboeken, het Enterprise-abonnement toegangscontrole per map en eigen bewaartermijnen, en voor de meest gevoelige zaken een private cloud of on-premise-installatie.
Voorbeeld: fragment uit een interviewverslag
Een middelgroot bedrijf onderzoekt een melding over het goedkeuren van facturen buiten het inkoopsysteem om. Een fragment uit het verslag van het interview met een getuige, met toestemming opgenomen:
- Vraag 1
- Wat zag u op 14 september? Antwoord: 'Ik zag dat drie facturen van dezelfde leverancier direct werden goedgekeurd, zonder inkooporder in het systeem. Dat had ik niet eerder gezien.'
- Vraag 2
- Aan wie heeft u dat gemeld? Antwoord: 'Diezelfde middag aan mijn teamleider, mondeling, bij de koffieautomaat. Ik heb het niet op papier gezet.'
- Voorgehouden stuk
- De interviewer houdt de e-mail van 15 september voor. De getuige herkent de e-mail en bevestigt dat hij die heeft ontvangen.
- Afsluiting
- De getuige heeft niets toe te voegen. Het conceptverslag wordt binnen een week toegestuurd; de getuige kan binnen vijf werkdagen reageren.
Veelgestelde vragen over integriteitsonderzoek
Wat is een integriteitsonderzoek?
Een feitenonderzoek naar een vermoedelijke integriteitsschending binnen een organisatie, zoals fraude, misbruik van bevoegdheden of grensoverschrijdend gedrag. Het stelt vast wat er is gebeurd; de opdrachtgever beslist daarna over eventuele maatregelen.
Wat betekent hoor en wederhoor?
Dat de betrokkene kan reageren op de verklaringen en bevindingen voordat er conclusies worden getrokken: in het interview en op het conceptrapport. Volgens de handreiking van het Huis voor Klokkenluiders kan de betrokkene daarbij ook interviewverslagen of fragmenten te zien krijgen.
Mag een interview in een integriteitsonderzoek worden opgenomen?
Ja, met uitdrukkelijke toestemming van de geïnterviewde, die je kunt aantonen. Leg vooraf uit waarvoor de opname dient en wat ermee gebeurt na goedkeuring van het verslag. Op verzoek krijgt de geïnterviewde een kopie.
Mag de geïnterviewde iemand meenemen?
Ja. Volgens de handreiking van het Huis voor Klokkenluiders mag de betrokkene zich laten bijstaan door een advocaat of adviseur, en zijn ook vertrouwenspersonen welkom. Ook de gedragscode voor particuliere onderzoeksbureaus noemt bijstand als regel toegestaan.
Moet de geïnterviewde het verslag ondertekenen?
Het verslag wordt ter correctie voorgelegd, maar niemand kan worden gedwongen het te lezen of te ondertekenen. Leg vast wanneer het concept is verstuurd en of er een reactie kwam.
Is Klang geschikt voor vertrouwelijke onderzoeken?
Klang wordt gehost in de EU, is ISO 27001:2022-gecertificeerd en gebruikt gesprekken nooit om AI te trainen. Het Business-abonnement voegt een verwerkersovereenkomst, SSO en auditlogboeken toe. Het Enterprise-abonnement voegt toegangscontrole en eigen bewaartermijnen toe, en kan als private cloud of on-premise worden geleverd.
Bronnen
Gecontroleerd op 3 november 2026. Wetgeving, functies en prijzen kunnen veranderen; dit is geen juridisch advies.
