01
Wat is een exitgesprek, en is het verplicht?
Een exitgesprek (ook exitinterview of vertrekgesprek) is een gesprek tussen de organisatie en een medewerker die uit dienst gaat. Het doel is te begrijpen waarom iemand vertrekt en wat de organisatie daarvan kan leren. Het gaat niet over de afhandeling van het vertrek zelf, zoals verlof, laptop en eindafrekening; dat regel je apart.
Een exitgesprek is in Nederland niet wettelijk verplicht. Er is geen wet die het voorschrijft, en een medewerker mag weigeren. Veel organisaties nemen het wel op in hun HR-beleid, omdat vertrekkers vaak eerlijker zijn dan mensen die blijven.
Voer het gesprek in de laatste weken voor de uitdiensttreding, niet op de laatste dag. Dan is het besluit genomen, maar is er nog ruimte om het rustig te bespreken.
02
Wie voert het exitgesprek?
Laat het gesprek bij voorkeur voeren door iemand van HR of een leidinggevende uit een ander team, niet door de directe leidinggevende. Juist over die leidinggevende gaat vaak een deel van het verhaal. Bij een directe leidinggevende hoor je eerder het sociaal wenselijke antwoord.
Vertel aan het begin waarvoor het gesprek is, wat je ermee doet en wie het verslag te zien krijgt. Als antwoorden anoniem worden gebundeld in een rapportage aan het management, zeg dat dan ook. Dat maakt mensen opener.
03
15 vragen voor een exitgesprek
Werk van algemeen naar specifiek en stel vervolgvragen. 'Kun je daar een voorbeeld van geven?' levert vaak meer op dan de volgende vraag op je lijst. Deze vijftien vragen staan ook in het sjabloon:
- Vertrek: Wat was de belangrijkste reden om te vertrekken? Wanneer begon je te zoeken, en wat gaf de doorslag? Had iets je kunnen laten blijven?
- Werk en ontwikkeling: Kwam je functie overeen met je verwachting bij de start? Had je de middelen en de tijd om je werk goed te doen? Welke ontwikkelkansen heb je gemist?
- Leidinggevende en team: Hoe was de samenwerking met je leidinggevende? Wat werkte goed in het team, en wat niet? Voelde je je veilig om problemen aan te kaarten?
- Arbeidsvoorwaarden en organisatie: Hoe beoordeel je salaris en arbeidsvoorwaarden? Wat zou je veranderen als je directeur was? Zou je ons aanbevelen als werkgever, en waarom?
- Afronding: Wil je nog iets kwijt dat we niet hebben besproken? Sta je open voor contact of terugkeer in de toekomst?
04
Wat zet je in het verslag, en wat niet?
Het verslag van een exitgesprek bevat de redenen voor vertrek en de belangrijkste feedback, zo veel mogelijk in de woorden van de medewerker. Een citaat als 'mijn bila werd elke keer verzet' is bruikbaarder dan 'ontevreden over leidinggevende'. Zet daaronder de signalen die je meeneemt en wie ze opvolgt.
Een exitverslag bevat persoonsgegevens, dus de AVG geldt. Leg alleen vast wat je nodig hebt voor het doel van het gesprek. Gezondheidsinformatie hoort er niet in, ook niet als de medewerker vertelt dat werkdruk tot klachten heeft geleid; noteer dan 'werkdruk' en niet de klachten zelf.
Bewaar het verslag niet langer dan nodig. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt voor de meeste personeelsgegevens, zoals verslagen van functionerings- en beoordelingsgesprekken, een bewaartermijn van maximaal twee jaar na uitdiensttreding, en eerder verwijderen als de gegevens niet meer nodig zijn. Haal je de signalen al eerder naar een anonieme rapportage, dan kan het verslag zelf vaak eerder weg.
Stuur het verslag ter controle naar de medewerker voordat het wordt gedeeld. Zo voorkom je misverstanden en weet de medewerker wat er over hem of haar wordt vastgelegd.
05
Van losse gesprekken naar patronen
Eén exitgesprek is een anekdote. Tien exitgesprekken met dezelfde klacht over het loopbaanpad zijn een patroon. Bundel de signalen daarom elk kwartaal of halfjaar in een korte rapportage voor het management, zonder namen en met genoeg gesprekken per afdeling om iemand niet herkenbaar te maken.
Houd per gesprek dezelfde thema's aan, zoals in het sjabloon. Dan kun je tellen hoe vaak een reden terugkomt, in plaats van te vertrouwen op wat je het best is bijgebleven.
06
Een exitgesprek opnemen met AI
Wie een gesprek voert en tegelijk alles opschrijft, luistert maar half. Met een AI-notulist kun je je volledig op de medewerker richten: Klang neemt het gesprek op, transcribeert het en maakt een concept per thema. De uitspraken van de medewerker staan er letterlijk naast, dus je citeert niet uit je geheugen.
Vraag vooraf toestemming en leg uit wat er met de opname gebeurt. Een praktische afspraak: de audio wordt verwijderd zodra de medewerker het verslag heeft gezien, alleen de tekst blijft bewaard. In Klang kun je de audio van een opname verwijderen en de tekst houden.
Klang wordt gehost in de EU, is ISO 27001:2022-gecertificeerd en gebruikt gesprekken nooit om AI te trainen. Voor organisaties biedt Klang een verwerkersovereenkomst en SSO in het Business-abonnement en aangepaste bewaartermijnen in het Enterprise-abonnement.
Voorbeeld: verslag van een exitgesprek
Een accountmanager vertrekt na vier jaar naar een concurrent. De HR-adviseur voert het gesprek, met toestemming opgenomen. Zo ziet het verslag eruit:
- Belangrijkste reden
- 'Ik zie hier geen stap naar senior accountmanager. Bij mijn nieuwe werkgever is dat binnen twee jaar afgesproken.' Het hogere salaris speelde mee, maar was niet doorslaggevend.
- Leidinggevende en team
- Prettige samenwerking met de teamleider, maar de bila werd in het laatste halfjaar vaak verzet. Het team is hecht; dat maakt het vertrek moeilijk.
- Signaal
- Derde vertrekker uit sales dit jaar die het ontbreken van een loopbaanpad noemt.
- Opvolging
- HR agendeert het loopbaanpad voor sales in het MT van 12 november. Verslag op 31 oktober ter controle naar de medewerker gestuurd en akkoord bevonden; de audio is daarna verwijderd.
Veelgestelde vragen over het exitgesprek
Is een exitgesprek verplicht?
Nee. Er is in Nederland geen wet die een exitgesprek voorschrijft, en een vertrekkende medewerker mag het weigeren. Het is een keuze van de organisatie, vaak vastgelegd in het HR-beleid.
Wanneer voer je een exitgesprek?
In de laatste weken voor de uitdiensttreding, niet op de laatste werkdag. Het besluit is dan genomen, en er is tijd om rustig te praten. Sommige organisaties sturen enkele maanden later nog een korte vragenlijst, als de afstand groter is.
Wie voert het exitgesprek?
Bij voorkeur HR of een leidinggevende uit een ander team. Bij de directe leidinggevende krijg je minder snel het eerlijke antwoord, omdat het verhaal vaak deels over die leidinggevende gaat.
Mag je een exitgesprek opnemen?
Ja, als je het vooraf vraagt, uitlegt waarvoor en de medewerker vrij is om nee te zeggen. Een opname bevat persoonsgegevens, dus bewaar hem niet langer dan nodig. Een gangbare afspraak is de audio te verwijderen zodra het verslag is goedgekeurd.
Krijgt de medewerker het verslag te zien?
Dat is verstandig. Stuur het verslag ter controle voordat het wordt gedeeld. Bovendien heeft iedereen op grond van de AVG het recht om de persoonsgegevens in te zien die een organisatie over hem of haar bewaart.
Wat doe je met de uitkomsten?
Bundel de signalen elk kwartaal of halfjaar zonder namen in een korte rapportage voor het management. Houd per gesprek dezelfde thema's aan, dan zie je welke redenen steeds terugkomen.
Bronnen
Gecontroleerd op 3 november 2026. Wetgeving, functies en prijzen kunnen veranderen; dit is geen juridisch advies.
