01
Wat is een functioneringsgesprek?
In een functioneringsgesprek bespreken leidinggevende en medewerker hoe het werk gaat, wat de medewerker nodig heeft en hoe de samenwerking loopt, ook die met de leidinggevende zelf. De medewerker is minstens zo veel aan het woord als de leidinggevende. Het gesprek eindigt met afspraken over werk en ontwikkeling.
Het verschil met een beoordelingsgesprek is het doel. In een beoordelingsgesprek geeft de leidinggevende een oordeel over de afgelopen periode, en dat oordeel kan gevolgen hebben voor salaris of contract. In een functioneringsgesprek wordt niet beoordeeld. Veel organisaties houden de twee daarom gescheiden, of houden ze in één cyclus op verschillende momenten.
De wet verplicht een werkgever niet om functioneringsgesprekken te voeren. Je cao of personeelsregeling kan dat wel doen, en wie een regeling voor personeelsbeoordeling invoert of wijzigt, heeft daarvoor de instemming van de ondernemingsraad nodig (artikel 27 lid 1 onder g WOR).
02
Zo bereid je het voor, als leidinggevende en als medewerker
Plan het gesprek minstens twee weken vooraf, met een uur in de agenda en een rustige ruimte of een online vergadering zonder haast. Stuur het voorbereidingsformulier mee, zodat de medewerker zijn of haar eigen punten kan opschrijven.
- Leidinggevende: lees het verslag van het vorige gesprek en de bila-notities terug. Welke afspraken zijn nagekomen, welke niet, en waarom?
- Leidinggevende: noteer twee of drie concrete voorbeelden van wat goed ging en van wat beter kan. Een voorbeeld met datum en situatie zegt meer dan 'je communicatie kan beter'.
- Medewerker: schrijf op waar je trots op bent, wat je werk lastig maakt en wat je van je leidinggevende of de organisatie nodig hebt.
- Medewerker: denk na over je ontwikkeling. Wat wil je over een jaar beter kunnen, en welke taak of cursus helpt daarbij?
- Beiden: spreek af wie het verslag maakt en wanneer het klaar is, bij voorkeur binnen een week.
03
Opbouw in zes stappen
Een vaste volgorde helpt, omdat de medewerker dan weet wat er komt en de moeilijke onderwerpen niet aan het eind in vijf minuten worden afgeraffeld. Voor een gesprek van een uur werkt deze verdeling:
- Opening (5 minuten): doel van het gesprek, hoe het verslag wordt gemaakt en, als je opneemt, de vraag om toestemming.
- Terugblik op de afspraken van vorige keer (10 minuten): wat is gelukt, wat niet, en wat had daarvoor nodig geweest?
- Werk en resultaten (15 minuten): taken, doelen en werkdruk. De medewerker begint.
- Samenwerking en leidinggeven (10 minuten): met collega's, met andere teams en met de leidinggevende. Vraag ook om feedback op jezelf.
- Ontwikkeling en loopbaan (10 minuten): vaardigheden, opleiding, ambities en mobiliteit.
- Afspraken en afsluiting (10 minuten): vat samen wie wat doet en wanneer, en spreek af wanneer jullie de afspraken weer bekijken.
04
25 vragen voor een functioneringsgesprek
Kies per onderdeel twee of drie vragen. Open vragen geven betere antwoorden dan 'gaat alles goed?'. Werk en resultaten: Waar ben je het afgelopen half jaar het meest trots op? Welk doel heb je niet gehaald, en wat zat in de weg? Welke taak kost meer tijd dan hij oplevert? Wat zou je anders organiseren als het aan jou lag? Hoe houdbaar is je werkdruk op dit moment?
Samenwerking: Met wie werk je het prettigst samen, en waarom? Waar loopt de samenwerking met andere teams vast? Krijg je de informatie die je nodig hebt om je werk goed te doen? Wie in het team verdient erkenning die ik misschien mis? Hoe gaan we in het team om met fouten?
Leidinggeven: Wat moet ik meer doen, en wat minder? Wanneer had je mij het meest nodig, en was ik er toen? Is er een besluit van mij dat je niet begreep? Hoe wil je feedback van mij krijgen? Wat zou je in mijn plaats anders doen?
Ontwikkeling: Wat wil je over een jaar beter kunnen dan nu? Welke klus zou je graag eens oppakken? Welke opleiding of training helpt je verder? Van wie in de organisatie zou je iets willen leren? Waar zie je jezelf over drie jaar, binnen of buiten dit team?
Afsluiting: Wat is het belangrijkste dat we vandaag hebben afgesproken? Wat heb je van mij nodig om die afspraken waar te maken? Wanneer kijken we samen of het lukt? Is er iets dat je nog wilt zeggen en dat nog niet aan bod kwam? Hoe vond je dit gesprek, en wat kan de volgende keer beter?
05
Wat hoort in het verslag, en wie tekent het?
Het verslag is kort en feitelijk: de belangrijkste punten per onderdeel, de afspraken met wie en wanneer, en de eventuele reactie van de medewerker. Schrijf geen letterlijk verslag en geen interpretaties zoals 'lijkt ongemotiveerd'. Beschrijf wat er gezegd en afgesproken is.
Laat de medewerker het verslag lezen voordat het in het personeelsdossier gaat, en geef ruimte voor een eigen reactie. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt als gegevens die in het personeelsdossier mogen: verslagen van beoordelings- en functioneringsgesprekken die door de werknemer voor akkoord of voor gezien zijn getekend. Voor gezien tekenen betekent dat de medewerker het verslag heeft ontvangen, niet dat hij of zij het met de inhoud eens is.
Gezondheidsinformatie hoort niet in het verslag, ook niet als de medewerker die zelf noemt. Bewaar het verslag niet langer dan nodig: volgens de AP geldt voor verslagen van functionerings- en beoordelingsgesprekken in het algemeen maximaal twee jaar nadat de werknemer uit dienst is, en eerder verwijderen als ze niet meer nodig zijn. De medewerker heeft het recht het eigen personeelsdossier in te zien.
06
Als het functioneren tekortschiet
Een functioneringsgesprek is niet de plek voor een verrassing. Zie je al maanden dat het niet goed gaat, bespreek dat dan eerder, in een apart gesprek, en gebruik het functioneringsgesprek om de afspraken vast te leggen.
Dat vastleggen heeft ook juridisch gewicht. Wil een werkgever later de arbeidsovereenkomst laten ontbinden wegens disfunctioneren, dan moet hij volgens artikel 7:669 lid 3 onder d BW de werknemer tijdig op de ongeschiktheid hebben gewezen en voldoende gelegenheid hebben gegeven om het functioneren te verbeteren. Verslagen waarin staat wat er niet goed ging, wat er is afgesproken en welke hulp er is geboden, zijn dan het bewijs. Een verbeterplan maak je in een apart, aangekondigd traject, bij voorkeur met HR erbij.
07
Een functioneringsgesprek opnemen met AI
Een AI-notulist kan het gesprek opnemen en de samenvatting en afspraken klaarzetten, zodat jullie elkaar aankijken in plaats van mee te typen. Daarna schrijf je het verslag zelf, in het sjabloon, en laat je de medewerker het lezen. Zo blijft het verslag van jullie, niet van de software.
Vraag altijd vooraf toestemming en maak duidelijk dat nee zeggen kan, zonder gevolgen. Leg uit waarvoor de opname dient en hoe lang je hem bewaart. In Klang kun je de audio verwijderen en alleen de tekst bewaren.
Laat AI het gesprek niet beoordelen. De AI-verordening rekent AI-systemen die bedoeld zijn om de prestaties en het gedrag van werknemers te monitoren en te beoordelen tot de hoog-risicosystemen (bijlage III). Een notulist die transcribeert en samenvat valt daar niet onder; gebruik je de uitkomst om medewerkers te scoren, dan wel. Klang wordt gehost in de EU, is ISO 27001:2022-gecertificeerd en gebruikt gesprekken nooit om AI te trainen.
Wat schrijf je wel en niet op?
Een verslag dat in het personeelsdossier komt, moet feitelijk zijn en mag niet meer bevatten dan nodig:
| Onderwerp | Wel in het verslag | Niet in het verslag |
|---|---|---|
| Werk en resultaten | Wat is gehaald en wat niet, met een concreet voorbeeld | Vergelijkingen met met naam genoemde collega's |
| Werkdruk | Dat de werkdruk hoog is en wat jullie daaraan doen | Diagnoses, klachten of behandelingen |
| Gedrag | Wat er gebeurde, wanneer, en wat is afgesproken | Interpretaties zoals 'ongemotiveerd' of 'lastig' |
| Ontwikkeling | Opleiding, nieuwe taken en wie wat regelt | Toezeggingen die je niet kunt waarmaken |
| Reactie medewerker | De eigen reactie, als de medewerker die wil geven | Een samenvatting van die reactie in jouw woorden |
Voorbeeld: verslag van een functioneringsgesprek
Bas is manager klantenservice, Ilse is teamleider. Hun gesprek duurde 52 minuten. Zo ziet het verslag eruit:
- Afspraken vorige keer
- Kwaliteitsmeting voor het team ingevoerd in september (afgerond). Cursus gesprekstechniek: niet gevolgd, geen plek in de planning.
- Werk en resultaten
- Doelen voor bereikbaarheid en klanttevredenheid gehaald. De planning van de piekweken kost Ilse elke week ongeveer vier uur.
- Samenwerking en leidinggeven
- Samenwerking met de afdeling Facturatie loopt stroef bij escalaties. Ilse wil dat Bas vaker aansluit bij het escalatieoverleg.
- Ontwikkeling
- Ilse wil meer doen met het inwerken en coachen van nieuwe collega's en vraagt om een training coachen.
- Afspraken
- Bas vraagt vóór 1 december een planningstool aan. Ilse kiest vóór 15 december een training coachen. Ilse begeleidt vanaf januari de twee nieuwe medewerkers. Tussentijdse check in de bila van maart.
- Reactie medewerker
- 'Eens met het verslag. Ik wil wel dat de cursus gesprekstechniek dit keer echt in de planning komt.' Voor akkoord getekend op 21 november.
Veelgestelde vragen over het functioneringsgesprek
Is een functioneringsgesprek verplicht?
De wet verplicht het niet. Je cao, arbeidsovereenkomst of personeelsregeling kan het wel voorschrijven. Een regeling voor personeelsbeoordeling invoeren of wijzigen vraagt de instemming van de ondernemingsraad (artikel 27 WOR).
Wat is het verschil tussen een functioneringsgesprek en een beoordelingsgesprek?
Een functioneringsgesprek is een gesprek in twee richtingen over werk, samenwerking en ontwikkeling, zonder oordeel. In een beoordelingsgesprek geeft de leidinggevende een oordeel over de afgelopen periode, dat gevolgen kan hebben voor salaris of contract.
Moet ik het verslag van mijn functioneringsgesprek tekenen?
Je kunt het voor gezien tekenen: dan bevestig je dat je het hebt ontvangen, niet dat je het eens bent. Ben je het niet eens met de inhoud, schrijf dan je eigen reactie op en vraag die bij het verslag te voegen.
Hoe lang mag een werkgever het verslag bewaren?
Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens geldt voor verslagen van functionerings- en beoordelingsgesprekken in het algemeen maximaal twee jaar nadat de werknemer uit dienst is. Zijn ze eerder niet meer nodig, dan moeten ze eerder weg. Bij een arbeidsconflict of rechtszaak mag het langer.
Mag ik een functioneringsgesprek opnemen?
Als deelnemer aan een gesprek mag je dat in Nederland in het algemeen opnemen, maar in een arbeidsrelatie is openheid de norm. Vraag vooraf toestemming, leg uit waarvoor de opname is en hoe lang je hem bewaart. Een opname bevat persoonsgegevens, dus de AVG geldt.
Hoe vaak houd je een functioneringsgesprek?
Meestal één of twee keer per jaar. Tussendoor houd je de afspraken bij in een kort, terugkerend overleg zoals de bila, zodat het functioneringsgesprek geen verrassingen bevat.
Bronnen
Gecontroleerd op 5 november 2026. Wetgeving, functies en prijzen kunnen veranderen; dit is geen juridisch advies.
- Autoriteit Persoonsgegevens: personeelsdossier en bewaartermijnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 669 (wetten.overheid.nl)
- Wet op de ondernemingsraden, artikel 27 (wetten.overheid.nl)
- AI-verordening (EU) 2024/1689, bijlage III (EUR-Lex)
- Klang: abonnementen en prijzen
- Klang: beveiliging, opslag en AI-training
